Macht en politiek handelen

Op 20 november verzorgde Daan Sorgeloos, expert Veranderkunde, Vrije Universiteit Brussel via SIOO de 2e kennisbijeenkomst van ABD PRO “Organisatie en verandermanagement’. Hij nam de ruim 50 deelnemers mee in zijn verhaal over ‘Macht en Politiek vaardig handelen’.

Aan de hand van de metafoor ‘Waarom olifanten het uitsterven van gorilla’s hebben veroorzaakt?’ ging hij in op adaptieve uitdagingen waar leiders mee te maken hebben. Uitdagingen die niet gemakkelijk zijn omdat je het antwoord moet zoeken buiten het gekende gedragsrepertoire, waarbij vaak een pijnlijke verandering nodig is in de gewoontes, de status, rol, identiteit en de manier van denken van de betrokkenen. Én waarbij de betrokkenen zelf de oplossing moeten creeren, maar zolang ze hun manier van kijken niet veranderen er geen oplossing kan ontstaan.

Een uitdaging dus voor leiders om die olifant in de kamer te zien en om deze vervolgens te benoemen en tot actie over te gaan. Of zoals Daan Sorgeloos het verwoordt: ‘Van de valse hemel naar de goede hel’ en accepteren dat de cirkel niet meer werkt.

Om de olifant te zien is afstand nodig. En na het zien gaat het over het formuleren van een leiderschapsclaim. Daarmee bedoelt hij niet een totaaloplossing voor alle vraagstukken maar acties, initiatieven en experimenten waaruit geleerd kan worden en waaruit na reflectie volgende stappen kunnen ontstaan.

Het formuleren van die leiderschapsclaim is nog niet eenvoudig: vaak niet scherp genoeg, vaak te groot. Bovendien komen olifanten in kuddes. Het gaat erom de juiste olifant te kiezen én om die vervolgens in kleine stukjes op te delen.

En naast de claim heb je macht nodig voor verandering. De volgende stap is dan ook om te detecteren waar de macht echt zit. Met andere woorden: wie heb je nodig om je claim tot uitvoering te brengen? Macht zit nooit in teams maar in individuen binnen het team. En er zijn vele vormen van macht. Het gaat niet alleen om de legitieme macht, maar bijvoorbeeld ook om de informele macht en de macht van de expertise. Al deze machten zijn nodig, maar zitten bij verschillende individuen.

En daarbij gaat het over politieke wil met de vraag: Hoe sta je tegenover politiek gedrag/handelen? Initieer je het, voorspel je het of reageer je er vooral op? En tot slot is de vraag welke beïnvloedingstactieken zet je in?

Dus voor echte verandering moet je de olifant zien, deze in stukjes opdelen, claims formuleren, heb je heel veel ‘machtscentra’ nodig, moet je weten hoe je tegenover politiek handelen staat én maak je een keuze over welke beïnvloedingstactiek je inzet.

In de verdiepingssessies die binnenkort in kleine groepen plaatsvinden kunnen deelnemers hun eigen vraagstukken met collega’s bespreken onder leiding van Daan Sorgeloos.