Jaap Remeeus - opgavegericht werven en selecteren

‘Juist ook eerdere spannende momenten waarin iemand zich flexibel moest opstellen, zeggen iets over leiderschap’

Het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst verzorgt onder andere de werving, ondersteuning bij de selectie én de leiderschapsontwikkeling van topambtenaren. Het uitgangspunt is dat zij passen in het team, bij de organisatieomgeving en bovenal bij de maatschappelijke opgave waarvoor de organisatie staat. Hoe geeft het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst hier vorm aan? Jaap Remeeus, management development (MD)-consultant voor het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, legt het uit.

Als MD-consultant voor Economische Zaken en Klimaat (EZK) begeleidt Jaap vanuit het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst (DGABD) alle managementvacatures van het departement. In de eerste fase stelt hij samen met de vacaturehouder (meestal een van de topambtenaren binnen de topmanagementgroep, bijvoorbeeld de secretaris-generaal of een directeur-generaal) de vacaturetekst op, voert hij preselectiegesprekken met de sollicitanten en schakelt hij met de vacaturehouder om tot een “shortlist” van kandidaten te komen voor een selectiegesprek. Gedurende het werving- en selectieproces voert Jaap de regie en bereidt hij de kandidaat voor op de stappen die volgen. ‘De vacaturetekst schrijven we bewust opgavegericht’, vertelt Jaap. ‘De tekst moet verwoorden wat de opgave concreet inhoudt, wat we van een kandidaat verwachten en wat diegene zal moeten realiseren.’ In de pre-selectiegesprekken die volgen, toetst Jaap onder andere of de ervaring en leiderschapsstijl van de sollicitanten aansluiten bij de opgave. ‘Hoe hebben zij vergelijkbare organisatieopgaven in het verleden verder gebracht? Zijn ze gewend om op strategisch niveau te handelen, weten ze stakeholders mee te krijgen in hun visie en zijn ze in staat om te reflecteren op hun eigen handelen? Dat zijn vragen die verdergaan dan de harde functie-eisen.’

Verbindende ervaring

Jaap begeleidt voor EZK niet alleen de vacatures van het kerndepartement, maar soms ook die van bijvoorbeeld de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Eind 2025 ondersteunde hij deze organisatie bij de zoektocht naar een directeur Duurzame Landbouw & Natuur. ‘Samen kwamen we tot de conclusie dat deze functie vooral vraagt om een verbinder. Iemand met de sociale vaardigheden en het energieke karakter om de landbouwsector aan te moedigen om te verduurzamen.’ Uiteindelijk viel de keuze op Quirine de Weerd. Zij vervulde in het verleden onder andere managementfuncties bij twee grote supermarktketens, ook op het gebied van duurzaamheid. Jaap: ‘Quirine wist al in ons eerste gesprek goed te verwoorden hoe ze stakeholders meenam in de duurzaamheidsvisie van haar organisaties en welke managementstijl ze daarbij toepaste. Die ervaring komt in haar opgave bij de RVO goed van pas. Haar commerciële achtergrond bleek daarnaast een mooie aanvulling op de kwaliteiten en competenties binnen het directieteam.’

‘Bij een concrete leervraag zorg ik voor een adviesgesprek met onze afdeling Ontwikkeling & Interim’

Leiderschap

Gedurende het gehele proces let Jaap ook op de match tussen de kandidaat en de kernwaarden die staan beschreven in de Rijksbrede visie op publiek leiderschap: gedeeld leiderschap, responsiviteit en morele motivatie. ‘Daarnaast moet iemand in staat zijn om alle drie de rollen van een publiek leider te vervullen.’ Jaap doelt op de rol van manager, maatschappelijk partner en politiek adviseur. ‘Bij sollicitanten vanuit het bedrijfsleven kijk ik vooral naar het potentieel om invulling te geven aan die laatste rol. Oftewel: hoe sluit iemands bestuurlijke ervaring aan op de rol van politiek adviseur? Quirine weet wat ervoor nodig is om iemand mee te krijgen in haar visie en strategie. Ze deelde daarbij niet alleen de succesverhalen, maar ook de spannende momenten waarin ze zich flexibel moest opstellen in haar leiderschap. Dat reflectieve vermogen is minstens zo belangrijk als werkervaring.’

Samen terug- en vooruitblikken

Het werk van Jaap stopt niet als een vacature eenmaal is ingevuld. ‘In het eerste jaar blik ik samen met de topambtenaar terug op de onboarding en “landing” in het algemeen. En natuurlijk kijken we hoe het staat met de opgave, en wat diegene eventueel nodig heeft om daarin de volgende stap te maken. Als hieruit een concrete leervraag komt, dan zorg ik voor een adviesgesprek met onze afdeling Ontwikkelen & Interim. Tegelijkertijd is het ook aan de departementen zelf om nieuwe collega’s hierin te begeleiden. Zo wordt iedere publieke leider zo goed mogelijk ondersteund om resultaten te boeken.