‘Met meer tempo, meer resultaat boeken’

ㅤ

In de SGO-brief die op 21 november is overhandigd aan informateur Sybrand Buma geeft het SGO advies aan het aanstaande kabinet over welke keuzes er volgens hen nodig zijn om het leveringsvermogen van de overheid op grote maatschappelijke thema’s te vergroten en bij te dragen aan een betrouwbare politiek en overheid. Gert-Jan Buitendijk, SG AZ, licht in vijf vragen toe waarom juist dit advies is overhandigd en wat daarbij de rol van topambtenaren is.

ㅤ
ㅤ
ㅤ

‘Met meer tempo, meer resultaat boeken’

1. Jullie roepen het nieuwe kabinet op regie te nemen op een aantal grote maatschappelijke thema’s zoals: migratie, wonen, stikstof, inkomensondersteuning en concurrentievermogen. Waarom is dat nodig?

‘Deze belangrijke dossiers zijn belangrijk voor de samenleving en liggen al langer stil. Er zijn richtinggevende keuzes nodig vanuit de politiek, zodat wij als ambtenaren hierop leveringskracht kunnen realiseren. Kort gezegd vragen wij de politiek dus om keuzes te maken en met ons samen oplossingen ter hand te nemen. Daar is politieke regie voor nodig. Wij doen hun daarbij het aanbod om vervolgens ambtelijk te coördineren wat nodig is. Samenwerking tussen departementen, andere overheden en met ons netwerk aan publieke dienstverleners, staat daarbij voorop. Er zal meer en sterker departementaal overstijgend samengewerkt moeten worden, waarbij we gezamenlijk werken op verschillende domeinen. Dit vraag wat van de politiek en van ons als ambtenaren in de manier waarop we werken. De focus ligt op vakmanschap, samenwerking binnen alle overheidslagen en verbinding met de mensen en bedrijven, voor wie wij iedere dag aan het werk gaan.’

2. Wat is daarbij de rol van topambtenaren? Welke rol hebben zij om de leveringskracht van de overheid te vergroten?

‘Zorgen voor leveringskracht en goede samenwerking vraagt om leiderschap en voorbeeldgedrag van topambtenaren. Daarbij staan uiteindelijk drie vragen centraal die we steeds moeten blijven stellen. Voor wie doen we het? Met als antwoord de mensen en bedrijven. Helpt het daadwerkelijk wat we doen? En welke anderen zijn betrokken waarmee we het probleem samen kunnen oplossen? Die vragen brengen scherpte aan en vragen ook om een cultuuromslag. We zijn toch nog gewend om vanuit het eigen departement te denken. Die attitude moeten we veranderen. We zullen elkaar meer op moeten zoeken om integraal en gecoördineerd te kunnen adviseren en om met meer tempo meer resultaat te kunnen boeken. Vanuit de top moeten we dat niet alleen maar aanmoedigen, maar ook echt concreet vragen van onze mensen. Dat vraagt dus ook om andere beoordelingsfactoren. Als je samen de samenleving als uitgangspunt neemt, maak je vaak andere keuzes en die zullen niet altijd ten gunste van je eigen departement uitpakken. Daarin ligt echt een belangrijke opgave voor de Rijksdienst.’

3. Wat vraagt dit in de politiek-ambtelijke samenwerking?

‘Het is aan topambtenaren steeds opnieuw om richtinggevende keuzes te blijven vragen en uit hun silo’s te stappen. De kracht van overtuiging zit daarbij in de herhaling. Daarbij is het belangrijk dat topambtenaren van elkaar leren en inspiratie bij elkaar op doen. Ze kunnen daarbij op de steun van het SGO rekenen.’

4. Vanaf wanneer gaan we op deze manier werken?

‘Deze nieuwe werkelijkheid is al begonnen. We zetten stap voor stap een beweging in. Daar is nu ook momentum voor. In de politiek en de ambtenarij is een sterke behoefte om de grote problemen op te lossen. We willen met elkaar het verschil maken. Dat momentum moeten we zien te verzilveren.’

5. Wat wil je tot slot meegeven?

‘Gezamenlijk zijn we tot heel veel in staat. Zet dus de luiken open, voorkom dat je je alleen op je eigen belang richt en zoek de samenwerking op.’