‘Een van mijn lessen is dat je vooral gewoon moet beginnen’
Realisatiekracht
Brexit, grote drugsvangsten, ondermijning: in haar zes jaar als directeur-generaal van de Douane leerde Nanette van Schelven op complexe dossiers veel over de waarde van grenzeloos samenwerken. ‘Het zoeken naar de verbinding is de essentie van mijn werk.’
Met de Brexit voor de deur kreeg de Douane in 2019 extra financiële middelen voor de werving van nieuwe medewerkers. Handel met het Verenigd Koninkrijk zou namelijk douaneaangiftes, invoerrechten, en grenscontroles tot gevolg gaan hebben. Maar al snel na haar benoeming kwam Nanette tot de conclusie dat alleen extra capaciteit niet voldoende zou zijn. ‘In een risicosessie met collega-directeuren heb ik toen gevraagd waar zij wakker van lagen. Ze bleken vooral bang voor chaos in onze havens en dat de Douane daarvoor verantwoordelijk zou worden gehouden. Dat was voor mij een eyeopener. We konden zelf heel hard gaan werken, maar zonder verkeersmaatregelen vanuit de gemeente of goede afspraken met de terminals en ferry-operators zou dat weinig zin hebben. Bij elk dossier denk ik nu: wie raakt dit nog meer, kunnen we de handen ineenslaan en afspraken maken om elkaars zorgen weg te nemen? Die wederkerigheid is een sterk onderdeel van mijn rol.’
Cirkel van invloed
De wederkerigheid vindt ook op internationaal niveau plaats. ‘De EU kent 27 landelijke douanediensten, die voor 99 procent werken op basis van regelgeving uit Brussel. In mijn beginperiode kwam ik er, mede door mijn juridische achtergrond, achter dat die wetten en regels behoorlijk verouderd waren. We zijn als Douane bevoegd om goederen te controleren, maar daarachter zitten bedrijven met soms heel vernuftigde kwaliteitssystemen. Eigenlijk zou je die systemen willen controleren, en niet alleen individuele pakketten of containers. Want dat laatste is met de volumes in onze havens niet te doen. Voor nieuwe wetgeving had ik wel andere lidstaten nodig. En dus ging ik de boer op: welke landen hebben hier nog meer last van en wat kunnen we samen doen? Dat resulteerde in een nieuw Douane-wetboek, dat dit jaar in werking treedt. Op internationaal niveau blijkt er binnen je cirkel van invloed dus veel mogelijk.’
Successen vieren
‘Mijn ervaring is dat je de moet vieren’, vervolgt Nanette. ‘Neem de grote cocaïnevangsten in havens en op vliegvelden. In de VS hangen de krantenberichten daarover op de kantoren van de Douane, waar ook liaisons van ons werken. Ze vormen een herinnering aan wat er samen is bereikt. Die successen komen lang niet altijd voort uit een vooropgezet, doordacht plan over hoe die samenwerking eruit moet zien. Een van mijn lessen is dat je vooral gewoon moet beginnen. Bij grote opgaven zal je nu eenmaal moeten zorgen dat er ook radertjes buiten je directe cirkel van invloed in beweging komen. En dan ontstaat later vaak vanzelf het momentum waarop je jouw rol als kartrekker kunt pakken.’