Voor een overheid die levert
Eric van der Burg, staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid
Sinds deze zomer ben ik staatssecretaris ‘slagvaardige overheid’. Die naam is nieuw, maar de ambitie natuurlijk niet.
We willen allemaal werken voor een overheid die levert, duidelijk is en regels begrijpelijk houdt. Maar tegelijkertijd zien we dat er een kloof bestaat tussen wat we willen en wat er in de praktijk gebeurt. Laten we eerlijk zijn: niemand in Nederland - binnen of buiten de overheid - zal zeggen dat we al een 10 scoren. Er valt genoeg te verbeteren.
Dat komt niet door een gebrek aan goede wil, maar doordat regels en systemen steeds ingewikkelder zijn geworden.
De opdracht is helder: we moeten streven naar die 10. Mensen moeten elke dag merken dat de overheid er voor hen is. En dat bereiken we niet met alleen plannen en rapporten. Ik ben een Amsterdammer, en dus een Ajacied, maar ik geloof ook sterk in het motto van Feyenoord: geen woorden, maar daden.
‘Een slagvaardige overheid begint bij de keuzes die we zelf maken'
Topambtenaren hebben hierbij een voortrekkersrol, net als ikzelf. De sleutel is: denken vanuit de mensen waarvoor we werken. Want de meeste Nederlanders redeneren niet in termen van ministeries of organisaties. Zij zien maar één realiteit: die van het dagelijks leven.
De grote uitdaging is dan ook om over de grenzen van ministeries en organisaties heen te kijken. Dat gebeurt gelukkig steeds vaker. Maar er is lef voor nodig.
Bij alles wat we doen, moeten we onszelf drie vragen stellen: voor wie doen we dit? Helpt het daadwerkelijk wat we doen? En met wie moeten we samenwerken om problemen beter op te lossen?
Dat kan betekenen dat je niet kiest voor wat het beste is voor je eigen afdeling of ministerie, maar voor een oplossing die mensen bij een loket echt verder helpt.
En soms kun je ook tot de conclusie komen dat een regel of procedure helemaal niet werkt. Dan moeten we ook gezamenlijk durven zeggen: we stoppen hiermee. Want uiteindelijk merken mensen pas verschil als regels eenvoudiger worden en ze echt worden geholpen.
We hebben hierin allemaal een verantwoordelijkheid. Een slagvaardige overheid begint niet bij een nieuwe naam, maar bij de keuzes die we zelf maken.