Interview

'Dankzij de cursus Inzicht in Europa weet ik beter hoe ik beleidsmakers kan beïnvloeden'

Roos Lawant over Europese samenwerking

Tijdens de cursus Inzicht in Europa verstevigen publieke leiders hun kennis van het complexe krachtenveld binnen de EU en leren zij effectiever samen te werken met Europese instellingen. Roos Lawant (Kansspelautoriteit) volgde de cursus in het voorjaar van 2026. ‘Ik was op zoek naar een concreet stappenplan voor meer Europese samenwerking.’

De Kansspelautoriteit heeft veel belang bij een sterke Europese samenwerking. Roos werkt er sinds februari 2026 als directeur Spelersbescherming en Bestuursadvisering. ‘Al tijdens mijn eerste sollicitatiegesprek kwam naar voren dat de Kansspelautoriteit met een nieuwsgierig oog naar Brussel kijkt. Het illegale aanbod van online gokken neemt in Nederland toe. Daarin zijn we in Europa niet de enige. Er wordt geschat dat in 2024 illegale aanbieders in Europa 80 miljard euro verdienden. Tegelijkertijd krijgen we moeilijk grip op deze aanbieders, die vaak vanuit het buitenland opereren. Er bestond onder de Europese Commissie een expertgroep voor dit thema, maar die bestaat niet meer. Hoe kunnen we vanuit Europese samenwerking die illegaliteit dan tóch aanpakken? De meerwaarde van de DGABD-cursus zat ‘m voor mij in de beïnvloeding van wetgevingsprocessen: wat zijn de juiste momenten om beleidsmakers te beïnvloeden, en op welke manier? Ik was op zoek naar een concreet stappenplan.’

Combinatie van theorie en invloed

De DGABD-cursus Inzicht in Europa wordt verzorgd door het Clingendael Instituut en bestaat uit drie delen: twee modules en een eendaagse reis naar Brussel. ‘Wat ik prettig vond aan de modules, was de combinatie van theorie en praktijk’, aldus Roos. ‘Het ging niet alleen over het wetgevingsproces zelf, maar ook over de manier waarop je daar vervolgens je strijdplan op kunt aanpassen.’ Een van haar lessen is dat het veel uitmaakt hóé je het verhaal op Europees niveau presenteert. ‘Zoek daarbij naar een goed, pakkend narratief: het liefst op één pagina. Iedereen zal het ermee eens zijn dat we mensen – zeker minderjarigen – moeten beschermen tegen de risico’s van gokken. Maar als je dat vraagstuk heel breed insteekt en geen concrete acties of route naar een oplossing benoemt, kan de urgentie al snel achterblijven.’

"Zoek op Europees niveau naar een goed, pakkend narratief"

Ruimte bieden aan nieuwe initiatieven

De Kansspelautoriteit ziet de Europese expertgroep voor kansspelen graag terugkeren en pleit daar al actief voor. Vooralsnog houdt Brussel de boot af. Roos ziet dankzij de cursus in dat een andere benadering kan helpen. ‘Elke lidstaat heeft weer een andere gokcultuur. Dat maakt het lastig en misschien ook wel onwenselijk om kansspelbeleid op Europees niveau te harmoniseren. Wat ons wel bindt? De illegaliteit die in heel Europa toeneemt en de schade die dat toebrengt aan de gezondheid van de Europese burger. Als we vanuit die boodschap meer samen optrekken, kunnen we met de andere Europese toezichthouders mogelijk toch een nieuwe overlegstructuur afdwingen.’

Een van de tips om dit plan in te vullen, haalde Roos uit het bezoek aan Brussel. De deelnemers aan de DGABD-cursus gingen daar onder andere in gesprek met de staf van Eurocommissaris Wopke Hoekstra en met parlementslid Reinier van Lanschot. ‘Daarin kwam naar voren dat je ruimte moet bieden aan nieuwe initiatieven. Als Kansspelautoriteit kunnen we bijvoorbeeld kijken of we met andere Europese toezichthouders tot financiering kunnen komen ter ondersteuning van een nieuwe expertgroep. Daarmee laat je zien dat je echt een stap naar voren wil zetten én dat je je inleeft in de realiteit van de EU. Je zal soms ook een beetje lef moeten tonen, vanuit het vertrouwen dat je met een coalition of the willing en vanuit één sterke boodschap op Europees niveau veel voor elkaar kunt krijgen.’