De partner

Waarop is de campagne ‘Nee tegen vapen’ gericht?

Peter: ‘Naast dat vapen enorm verslavend en schadelijk voor de gezondheid is, worden vooral kinderen op allerlei manieren verleid tot vapen. Neem alleen al de verpakkingen van sommige vapes, dat lijken wel Valentijnscadeautjes. De gelikte marketing prikkelt het genotscentrum in de hersenen. Biologisch gezien kun je daar als jongere weinig weerstand tegen bieden.’

Victor: ‘Samen met het Trimbos-instituut hebben we de campagne Nee tegen vapen opgezet. Trimbos helpt ons op meerdere manieren rondom dit thema. Zij onderzoeken wie vapes gebruiken, hoe we die groepen kunnen bereiken en hoe we jongeren kunnen helpen met stoppen. Vervolgens kijken we ook samen naar gedragswetenschap: wat is een effectieve strategie om vapen terug te dringen? Vanuit VWS bedenken we ook maatregelen tegen de verkrijgbaarheid. Zo zijn vapes met smaakjes in Nederland nu verboden, en willen we afspraken maken met buurlanden en in EU-verband om illegaal verkregen vapes te weren.’

Hoe ziet jullie samenwerking er verder uit?

Victor: ‘Wij baseren beleid zoveel mogelijk op data en onderzoek. Daarvoor is het Trimbos-instituut een belangrijke bron en partner, bijvoorbeeld op het gebied van alcohol en tabak. Neem de Nationale Drug Monitor, een initiatief dat Trimbos al meer dan 25 jaar uitvoert. De samenwerking werkt beide kanten op: wij vragen Trimbos om onderzoek te doen naar bijvoorbeeld vapen en halen nieuwe informatie bij hen op, terwijl zij ook onderzoeksonderwerpen aandragen.’

Peter: ‘Het Trimbos-instituut ontwikkelt kennis onafhankelijk, maar speelt wel in op vraagstukken die leven in de samen­leving. Soms in opdracht van VWS, maar ook ongevraagd zetten we onderwerpen op de agenda. Een voorbeeld daarvan is het belang van investering in effectieve gezondheidspreventie.’

Wat zijn de uitdagingen binnen jullie samenwerking?

Peter: ‘Het politieke speelveld is soms lastig. Experts binnen ons kennisinstituut vinden bijvoorbeeld dat accijns op tabak de beste maatregel is om rokers te ontmoedigen, en dat baten daarvan naar preventie moeten gaan. Maar het is uiteindelijk aan de politiek om daar een besluit over te nemen.’

Victor: ‘Wij moeten daar ook als politiek adviseur afwegingen in maken, en in het huidige hoofdlijnenakkoord staan forse besparingen op preventiemiddelen. Dat betekent dat er ook volgend jaar minder geld beschikbaar is voor het Trimbos-instituut. Dat is een harde boodschap om over te brengen. Het gevolg is een krimp van ruim veertig fte, bijna twintig procent van de totale omvang. Dan is het zaak om je in te leven in Peter en zijn organisatie.’

Peter: ‘Dat ervaar ik ook zo. Met de bezuinigingsboodschap was ik het natuurlijk niet eens, maar met de mens Victor wel. Dit is nu eenmaal een politiek besluit. Toen het zover was, belde Victor me over de bezuiniging. Hij nam me er rustig doorheen. Dat maakte de boodschap niet mooier, maar de landing wel fijner.’

Wat kan er beter in de samenwerking?

Victor: ‘In het geval van de bezuiniging hebben wij te lang nodig gehad om alles goed op een rij te krijgen. Wij zaten lang in onze eigen werkelijkheid van tabellen en cijfers, terwijl het uiteindelijk over mensen en programma’s gaat. Als we dat eerder op orde hadden gehad, waren sommige overleggen wat makkelijker verlopen.’

Peter: ‘Wat wij beter kunnen doen, is meer uit één mond spreken. Het Trimbos-instituut werkt met kleine eenheden die soms los van elkaar communiceren. Het liefst wil je geen verschillende boodschappen afgeven, anders krijg je ook ruis binnen het ministerie.’

Wat leren jullie van elkaar?

Peter: ‘Ik leer van Victor dat het soms handig is om even een stapje terug te doen en niet meteen te reageren. Voor een startend bedrijf kan een snelle reactie slim zijn om kansen direct te grijpen, maar het Trimbos-instituut is erg zichtbaar. Het is dan verstandig om de tijd te nemen om tot een weloverwogen oordeel te komen.’

Victor: ‘Peter kan data heel goed levend maken. Ook hier zijn de bezuinigingen een goed voorbeeld: tabelletjes met getallen worden dankzij het Trimbos-instituut stukjes programma, banen en medewerkers. Peter heeft me geholpen om de waarde daarvan duidelijker te maken binnen mijn eigen directie.’