‘De intervisies bieden je alle ruimte om keuzes die je maakt en twijfels die je hebt op basis van je eigen gevoel en moreel kompas te bespreken’

Katja meldde zich aan voor ICC op het moment dat ze vijf jaar als directeur bij Rijkswaterstaat werkte. ‘Het leek me een mooi moment om mezelf een aantal gewetensvragen te stellen. Hoe kijk ik terug op wat ik heb bereikt, doe ik nog de goede dingen en hoe zie ik de toekomst? Ik wilde die vragen graag bespreken in een vrije omgeving. Daar is binnen mijn directieteam ook ruimte voor, maar hoe mooi is het als je dit samen met collega’s uit alle hoeken van de Rijksoverheid kunt doen, los van de dagelijkse context? Zulke gesprekken – over persoonlijke vraagstukken en dilemma’s – zorgen voor lucht en energie.’

Zelfverzekerder

Elk ICC-traject begint met een persoonlijke intake. Daarin maken deelnemers hun individuele wensen en leerdoelen kenbaar. Katja: ‘Ik zocht naar de maximale toegevoegde waarde van mijn eigen rol in de organisatie. Geef ik op de juiste manier sturing? Doe ik er alles aan om de organisatie verder te helpen of laat ik kansen liggen? Die vragen passen heel erg bij mijn persoonlijke waarden. Ik wil het goed doen voor de opgaven buiten én voor de mensen binnen, zodat zij het maximale uit zichzelf kunnen halen.’

De ICC-gesprekken – in een groep van zeven, bestaande uit beleidsmakers en uitvoerders – hielpen Katja verder. ‘Er waren veel parallellen tussen de verschillende persoonlijke vraagstukken. Hoe zorg je bijvoorbeeld voor een werkomgeving die sociaal veilig is én blijft? En hoe blijf je ook loyaal aan je eigen behoeften, aan wat voor jou echt belangrijk is? Als je je eigen uitdagingen en kwetsbaarheden deelt, verdiepen de gesprekken. Ik werd geraakt toen meerdere deelnemers tegen me zeiden “Voor jou zou ik wel willen werken.” Door dat soort momenten weet ik nu dat het met mijn eigen gevoel en moreel kompas goed zit. In die zin heeft ICC me zelfverzekerder gemaakt.’

Nuttige theorieën

De ICC-sessies werden begeleid door een leiderschapscoach. Katja vertelt over een van de theorieën die de coach introduceerde: de dramadriehoek. Deze beschrijft een communicatiemodel van destructieve patronen met de rollen slachtoffer, redder en aanklager. Rollen die in de sessies regelmatig terugkwamen in de casuïstiek. ‘De coach liet ons nadenken over onze eigen rol in dat soort vraagstukken’, aldus Katja. ‘Ben ik hier onderdeel van? En zo ja, maak ik het “drama” alleen maar groter of zijn er ook andere manieren om ermee om te gaan?’ Waar relevant benut Katja deze theorie nog steeds in gesprekken met haar managers. ‘Hierdoor leer je samen bewuster stil te staan bij dilemma’s, maak je deze bespreekbaar en bied je ruimte voor nieuwe perspectieven of inspiratie. De opbrengst hoeft niet altijd groots te zijn. Maar technieken zoals de dramadriehoek helpen je om je bewust te worden van mogelijke patronen en te werken aan je persoonlijk leiderschap.’

Trots

Katja zou ICC aan elke topambtenaar aanbevelen. ‘Er is altijd wel een organisatorisch of persoonlijk vraagstuk dat je bezighoudt, want onze banen zijn complex en veeleisend. ICC kan iedereen daarom iets opleveren. Over je eigen rol in verandering bijvoorbeeld – de worsteling tussen de koers van je organisatie en de aandacht voor de mens. In alle gevallen biedt ICC de ruimte om te reflecteren en vrijelijk te sparren, onder professionele begeleiding. Achteraf had ik er veel eerder in moeten stappen. Dit is mijn eerste baan als directeur en daar kon ik soms onzeker over zijn. Dankzij ICC zie ik in dat ik trots kan zijn op mijn eigen leiderschap.’