Sterk publiek leiderschap voor Nederland

Nieuwe koers DGABD

Het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst slaat een nieuwe richting in. ‘Wij zorgen met onze nieuwe koers (2026) voor het benodigde sterk publiek leiderschap voor een slagvaardige overheid’, aldus Carry Goedhart, directeur-generaal Algemene Bestuursdienst. ‘Het activeren van het verandervermogen, het versterken van realisatiekracht, samenwerking en deskundigheid van publieke leiders staan hierin centraal. De koers bepaalt onze lange lijn, daarbij hoort ook het meer uitdragen en delen van onze expertise op het gebied van publiek leiderschap rijksbreed.’

‘Het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst (DGABD) is verantwoordelijk voor sterk publiek leiderschap bij de Rijksoverheid. De urgentie daarvan is hoog. Er zijn onder meer doorbraken nodig op het gebied van veiligheid, digitalisering, wonen, klimaat en economie. Vanaf september 2026 richten we onze dienstverlening anders in, zodat publieke leiders bij de Rijksoverheid daar nog beter aan kunnen bijdragen. Het versterken van realisatiekracht van publieke leiders staat daarbij centraal (zie kader). Net als de samenwerking en deskundigheid die daarvoor nodig zijn’, aldus Carry Goedhart, directeur-generaal Algemene Bestuursdienst.

Slagvaardige overheid

‘In 2026 verbinden we onze koers aan de beweging van de Bestuursraad Rijk en de taskforces van het huidige kabinet met specifieke inzet op de taskforce Slagvaardige Overheid. Dit doen we met partners, zoals het directoraat-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie (DGDOO) en de departementen.’

Focus koers DGABD (2026)

Binnen onze koers werken we aan de volgende doelen:

Realisatiekracht

Voor een overheid die levert, moeten publieke leiders zich constant bewust zijn van de verantwoordelijkheid die zij dragen naar de samenleving. Zij committeren zich aan hun maatschappelijke opgave(n) en formuleren concrete doelen om die te realiseren. DGABD stuurt op kwaliteit van het leiderschap door prestaties in relatie tot de maatschappelijke opgave(n) in kaart te brengen. In lijn met de ambities van de Bestuursraad Rijk (die bestaat uit alle secretarissen-generaal) worden TMG-activiteiten ingezet om het veranderkundig vermogen en de lerende cultuur van de Rijksoverheid te versterken. De nadruk ligt hierbij op de ambtelijke top, die het goede voorbeeld moet geven in deze cultuuromslag.

Samenwerking

Om tot duurzame oplossingen te komen, is verdergaande samenwerking van publieke leiders nodig vanuit de inhoud en over organisatiegrenzen heen. Diverse en multidisciplinaire teams zijn daarvoor een vereiste. DGABD zorgt via opgavegerichte werving en ondersteuning van de selectie dat daarbij de meest geschikte publieke leiders aan het werk gaan. We kijken naar wat nodig is voor de opgave en het team. DGABD blijft daarbij inzetten op het bevorderen van diversiteit, externe instroom en ontkokering en bouwt samen met strategische (kennis)partners de expertise op het gebied van publiek leiderschap verder uit. Vanuit de stuurgroep Ambtelijk Vakmanschap en de taskforce Slagvaardige Overheid dragen DGABD, DGDOO en DGRVD bij aan een gemeenschappelijke visie en taal op leiderschap, leren en (top)ambtelijk vakmanschap.

Deskundigheid

Een deskundige overheid bestaat uit publieke leiders met ambtelijk vakmanschap en gerichte kennis en ervaring. Wij zorgen ervoor dat de publieke leiders (die) bij de Rijksoverheid (gaan) werken individueel en als team over de juiste mix van kennis beschikken die benodigd is voor het maken van beleid, de uitvoering daarvan en het toezicht erop. DGABD stimuleert brede domeinexpertise en bevordert teamdeskundigheid, veldkennis en leidinggevende kwaliteiten. Ook is er nadrukkelijke aandacht voor kennisbehoud en gerichte opvolging. DGABD versterkt ambtelijk vakmanschap en deskundigheid onder meer door middel van een verplicht startprogramma en aansluiting bij het op te richten rijksbrede Leerhuis.

VERANDERINGEN VANAF SEPTEMBER 2026

Focus op de top

Vanaf september 2026 leggen wij de focus op dienstverlening aan topambtenaren in de schalen 16 en hoger. We werven opgavegericht en hebben daarbij aandacht voor veranderkracht, met focus op realisatiekracht, samenwerking en (aanvullende) deskundigheid. Bovendien kijken we gericht naar wie wat nodig heeft voor zijn/haar ontwikkeling. Functies op schaal 15 niveau die nu vallen onder het bereik van de Algemene Bestuursdienst (senior leidinggevenden met P-verantwoordelijkheid) maken vanaf september 2026 geen deel meer uit van de Algemene Bestuursdienst.

Basisdienstverlening senior leidinggevenden

Om efficiëntievoordelen te behouden en kwaliteit van het leiderschap te borgen, blijft DGABD basisdienstverlening verzorgen voor deze senior leidinggevenden op schaal 15-niveau. ‘Het is belangrijk dat DGABD zicht houdt op talent in deze groep en doorgroeimogelijkheden kan stimuleren ten behoeve van kennisbehoud en uitwisseling tussen beleid, uitvoering en toezicht. Hoewel de individuele begeleiding minder intensief zal zijn, blijft DGABD dus de werving- en selectieprocedures van senior leidinggevenden ondersteunen en zorgen we voor een passend leer- en ontwikkelaanbod, zodat publieke leiders bij de Rijksoverheid met en van elkaar kunnen leren.’

Maatschappelijk commitment

Het bereiken van maatschappelijk resultaat vraagt commitment van topambtenaren. Topambtenaren in de schalen 16 en hoger bij de Rijksoverheid maken daarom vanaf najaar 2026 expliciet wat hun bijdrage is aan het realiseren van de specifieke opgave waarvoor ze zijn aangetrokken. Ze vertalen de maatschappelijke opgave naar concrete doelen en staan daarvoor in de organisatie en daarbuiten. Samen met hun leidinggevende maken ze afspraken over wat ze gaan realiseren. Ze bespreken ook de concrete ontwikkelacties en prioriteiten in relatie tot die opgave. De gemaakte afspraken worden vastgelegd en zijn regelmatig onderwerp van gesprek.

Leren in de opgave

Het huidige kabinet heeft zes taskforces ingericht. DGABD ondersteunt deze met ontwikkelaanbod op maat. Daarbij gaan leren, leiderschap en ambtelijk vakmanschap hand in hand. Wij zijn hierbij gesprekspartner voor secretarissen-generaal, directeuren-generaal en de taskforces.

VERANDERINGEN VANAF EIND 2026

Performance management

DGABD werkt aan nieuwe kaders voor sturing op kwaliteit van publieke leiders en begint daarbij met de topmanagementgroep. Het gaat in eerste instantie om een visie op performance management, inclusief een methodiek om meer inzicht te krijgen in de kwaliteit van de ambtelijke top. We versterken opgavegericht werken door gezamenlijke resultaten zichtbaar te maken. Het zichtbaar maken van realisatiekracht, samenwerking en deskundigheid in prestaties is daarvan een belangrijk onderdeel.

EXPERTISE PUBLIEK LEIDERSCHAP DELEN

We versterken de komende jaren onze positie als expert op het gebied van publiek leiderschap voor de gehele Rijksoverheid. Dat wil zeggen dat we onze expertise op het gebied van publiek leiderschap rijksbreed delen en de verbindende schakel zijn tussen rijksorganisaties onderling en de wetenschap. We kijken daarbij naar de ontwikkeling van leiderschap van operationeel naar strategisch niveau binnen de Rijksdienst. Dat doen we samen met de collega’s van het DGDOO en de departementen. Zo werken we, over organisatiegrenzen heen, gezamenlijk aan de opgave van sterk publiek leiderschap