Deskundigheid als fundament voor een mensgerichte overheid

Eind 2024 is een nieuwe beweging in gang gezet naar een mensgerichte overheid. Het waarmaken van die ambitie vraagt om een nieuwe manier van werken, waarin (top)ambtenaren bruggen slaan tussen verschillende perspectieven en samenhangende oplossingen aandragen. Daarmee is het fundament gelegd voor een nieuwe koers voor het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst (DGABD).

Realisatiekracht, samenwerking en deskundigheid

Het DGABD focust op realisatiekracht, samenwerking en deskundigheid van de topambtenaren die samen de Algemene Bestuursdienst (ABD) vormen. De eerste contouren voor de hervorming zijn door de minister van BZK gedeeld met de Tweede Kamer (in maart en juli 2025). Thema’s als burgerperspectief en kennis van de praktijk, ambtelijke professionaliteit (o.m. op het gebied van rechtsstatelijkheid), moreel en inclusief leiderschap en reflectie en verantwoording stonden hierin centraal. 

De deskundige overheid

Het rapport De deskundige overheid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), dat in juli 2025 verscheen, is gebruikt om verder invulling te geven aan de hervorming. Dit rapport laat de kwetsbaarheden van de overheid zien en biedt oplossingen om de deskundigheid van de overheid te versterken. De WRR benadrukt dat het weinig zin heeft om te spreken over ‘de’ deskundigheid van de overheid. Het gaat om de kracht van een goede deskundigheidsmix. Vier categorieën van deskundigheid zijn volgens de WRR van belang: vak-, veld-, proces- en uitvoeringsdeskundigheid. 

Blik vooruit

Het urgentiebesef om als Rijksoverheid een aantal zaken fundamenteel anders aan te pakken, neemt toe. Er zijn doorbraken nodig op het gebied van veiligheid, digitalisering, wonen, klimaat en economie. Daarom verbindt het DGABD de ingezette koers in 2026 aan de taskforce Slagvaardige Overheid. Wij richten ons daarbij, zoals vastgelegd in onze koers, op realisatiekracht, samenwerking en deskundigheid en vakmanschap. Dat doen we via concrete maatregelen en in samenwerking met het directoraat-generaal Digitalisering en Overheidsorganisatie (DGDOO) en de departementen. Eén van die maatregelen is differentiatie in de dienstverlening. Zoals het coalitieakkoord ook aangeeft komt de focus van onze dienstverlening te liggen op de top. 

Focus op de top

Vanaf 2026 intensiveren wij de focus op en dienstverlening aan topambtenaren in de schalen 16 en hoger. We kijken wie wat nodig heeft voor zijn/haar ontwikkeling. Een secretaris-generaal heeft bijvoorbeeld andere ondersteuning nodig dan een afdelingshoofd. Om efficiëntievoordelen te behouden en kwaliteit van het leiderschap te borgen, blijft het DGABD basisdienstverlening verzorgen voor senior leidinggevenden op schaal 15-niveau. Het is belangrijk dat het DGABD zicht houdt op talent in deze groep en doorgroeimogelijkheden kan stimuleren ten behoeve van kennisbehoud en uitwisseling tussen beleid en uitvoering. Hoewel de individuele begeleiding minder intensief zal zijn, blijft het DGABD dus regie houden op de werving- en selectieprocedures van het senior management en zorgen we voor een passend leer- en ontwikkelaanbod, zodat topambtenaren met en van elkaar kunnen leren. 

Maatschappelijk commitment

Het werk van topambtenaren is niet vrijblijvend. Daarom maken topambtenaren in de schalen 16 en hoger vanaf 2026 bij het aangaan van een nieuwe functie samen met hun leidinggevende expliciet wat hun bijdrage is aan het realiseren van de specifieke opgave in hun persoonlijke functie. Ze vertalen de maatschap­pe­lijke opgave naar concrete persoonlijke doelen (commitment) en staan daarvoor in de organi­satie en daarbuiten. Samen met hun leidinggevende maken ze afspraken over wat ze willen bereiken, wat ze daarbij nodig hebben en hoe ze daaraan gaan werken (ontwikkeling). Het DGABD faciliteert hierbij. Dit doen we door te helpen de ontwikkelbehoefte concreet te maken, het geven van ontwikkeladvies en het aanbieden van gericht opleidingsaanbod.

Cijfers

In dit jaarverslag geven we ook cijferinformatie over de Algemene Bestuursdienst en onze dienstverlening. Voor een deel van de mobiliteitscijfers, zoals instroom, doorstroom en uitstroom, geldt dat deze dit jaar nog niet volledig en eenduidig kunnen worden weergegeven. Dit hangt samen met de implementatie van een nieuw personeelsinformatiesysteem, waarin DGABD als een van de eerste organisaties binnen de Rijksdienst participeert.

De overgang naar dit rijksbrede systeem moet bijdragen aan een meer uniforme en toekomstbestendige informatievoorziening. Tegelijkertijd kan dit er in deze fase toe leiden dat bij enkele (geaggregeerde) cijfers beperkte afwijkingen voorkomen. Deze zijn verklaarbaar en doen geen afbreuk aan het totaalbeeld dat in dit jaarverslag wordt geschetst.