Het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst ondersteunt topambtenaren via een gericht opleidingsaanbod om hun werk voor Nederland goed te doen. Het versterken van leiderschap, inhoudelijke kennis en ambtelijk vakmanschap staan daarbij centraal. Dat doen wij vanuit de thema’s Ambtelijke professionaliteit, Burgerperspectief, Moreel en inclusief leiderschap en Reflectie en verantwoording. Hieronder lichten we deze thema’s toe en vind je een greep uit ons aanbod. Het volledige leer- en ontwikkelaanbod van directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst vind je op het ABDleerportaal.

In ons ontwikkelaanbod staan de volgende vier thema’s centraal:

Ambtelijke professionaliteit

Topambtenaren als gids in de democratische rechtstaat

Topambtenaren spelen een belangrijke rol in het bewaren van de balans tussen de politiek en ambtenarij, zodat zij samen tot evenwichtig beleid komen waar de samenleving echt iets aan heeft. Goede vakinhoudelijke kennis van de democratische rechtsstaat vormt daarbij de basis en is een belangrijke voorwaarde om tegenspraak te organiseren. Dat geldt vooral als grondrechten schuren en als burgers in het nauw dreigen te komen. Het ontwikkelaanbod in 2025 op dit gebied bestaat onder andere uit interactieve lezingen en dilemmasessies.

Inhoudelijke kennis

Daarnaast versterken we inhoudelijke kennis onder meer op het gebied van digitalisering (bijvoorbeeld via Techpedities aan techbedrijven), rijksfinanciën, open overheid en internationalisering.

Burgerperspectief en kennis van de praktijk als uitgangspunt van opgavegericht werken

Oplossingen vinden voor grote maatschappelijke uitdagingen lukt alleen als de Rijksoverheid weet wat er in de samenleving speelt. In verbinding blijven met verschillende groepen en organisaties is daarvoor essentieel. Net als een goede balans tussen beleid, uitvoering en toezicht en strategische kennisuitwisseling tussen topambtenaren binnen overkoepelende thema’s. Maatschappelijke vraagstukken, zoals bestaanszekerheid, arbeidsmarktkrapte en migratie, vragen immers om betrokkenheid en denkkracht van verschillende departementen, toezichthouders en uitvoeringsorganisaties.

Wij helpen topambtenaren de vaardigheden die hiervoor nodig zijn te versterken binnen verschillende ontwikkel- en leiderschapsprogramma’s. Het opdoen van een breed perspectief staat daarbij voorop. In het kader van werken aan complexe opgaven kunnen topambtenaren deelnemen aan twee Harvard Cases: Interbestuurlijke samenwerking en Hersteloperatie Toeslagen. De Harvard-methode gaat uit van discussion-based learning en is gericht op het diagnosticeren van problemen en het verkennen van diverse handelingsopties.

Voorbeelden van ander ontwikkelaanbod op dit gebied zijn: de leergang Transformatieve overheid, het leertraject Conflict-eren, Regisseur van de samenwerking en de training Polarisatie.

Moreel en inclusief leiderschap

De uitdagingen van druk van binnen en van buiten, deadlines, politieke gevoeligheden, het principe van geven en nemen en onverwachte dilemma’s, maken het werk voor topambtenaren interessant. Tegelijkertijd kunnen deze elementen integriteit onder druk zetten voor henzelf en voor medewerkers. Het is de taak van topambtenaren dat te voorkomen en voor een sociaal veilige omgeving te zorgen waarin mensen dilemma’s bespreekbaar maken en samen weloverwogen besluiten nemen. Daarbij is het belangrijk ervoor te zorgen dat iedereen zich gehoord en gezien voelt, en dus ruimte te creëren voor alle mensen, gedachten, opvattingen en achtergronden.

Wij bieden topambtenaren verschillende leeractiviteiten aan om dit morele en inclusieve leiderschap stevig neer te zetten. Zoals de reeks Leidinggeven aan integriteit de reeks. Uiteraard is dit thema ook sterk verweven in de ontwikkel- en leiderschapsprogramma’s voor topambtenaren.

Reflectie en verantwoording

Voor de effectiviteit en de betrouwbaarheid van de Rijksoverheid is het belangrijk dat topambtenaren transparant zijn over bijvoorbeeld de advisering aan bewindspersonen en resultaten van beleid. Regelmatig reflecteren op het eigen handelen en dat van hun teams, helpt topambtenaren hierbij en zorgt ervoor dat zij hun zelflerend vermogen vergroten. Voortdurende zelfverbetering houdt topambtenaren flexibel en adaptief en draagt eraan bij dat topambtenaren hun prestaties blijven verbeteren in een steeds veranderende werkomgeving.

Het directoraat-generaal Algemene Bestuursdienst ondersteunt topambtenaren deze vaardigheid verder te ontwikkelen. We bieden topambtenaren onder meer de mogelijkheid samen met collega’s en onder begeleiding deel te nemen aan intervisiebijeenkomsten (intercollegiale consultatie).

Daarnaast bieden we zogenoemde Harvard Cases aan. Daarmee krijgen topambtenaren inzicht in hoe verschillende mensen met dezelfde informatie tot uiteenlopende conclusies komen, en waarom die brede blik zo belangrijk om opgavegericht te kunnen samenwerken.

Strategisch aanbod

Ons leer- en ontwikkelaanbod is gebaseerd op onze strategische visie, de Visie op Publiek Leiderschap én sluit aan op de behoeftes van topambtenaren. Hun eigen werkpraktijk en maatschappelijke opgave(n) staan centraal en we houden rekening met verschillen in leervoorkeuren. Bij de ontwikkeling van ons leeraanbod werken we samen met rijksbrede partners, de wetenschap, advies- en trainingsbureaus, smaakmakers binnen en buiten de overheid en topambtenaren zelf.

Verantwoording ontwikkel- en leeraanbod

De impact die wij maken op de werkpraktijk van topambtenaren meten we, zodat we ons aanbod kunnen verantwoorden en waar nodig kunnen aanpassen aan veranderende behoeftes.

Leiderschapsprogramma’s

Als topambtenaar kun je verschillende leiderschapsprogramma’s volgen.

ABD Zomerprogramma

Elke zomer bieden wij topambtenaren een Zomerprogramma aan met een proeverij van ons reguliere en nieuw leer- en ontwikkelaanbod. Deze activiteiten zijn erop gericht om op een laagdrempelige manier vakinhoudelijke kennis bij te spijkeren, leiderschap te versterken en rijksbrede samenwerking te bevorderen.